Rothko ondergaan, bezoekers ondergaan

Het is PhilosoficalPhursday, en er moet iets me van het hart dat is gelinkt aan zowel ethiek als esthetiek. Niet om een oordeel te geven over die kunst of over de waarde van een schilderij, maar om een relatie tussen mens en kunstvoorwerp bloot te leggen.

En dan gaat het niet om zomaar een kunstvoorwerp van zomaar een schilder. Het gaat om een kunstenaar die die onder de huid kruipt. Die werken maakt – in zijn geval schilderijen, maar ook het mag ook muziek of dans of sculpturen zijn; geschreven werk is van een andere orde – die niet meteen te interpreteren zijn, en die ook nog eens (of juist mede daardoor) multi-interpretabel zijn.

In Den Haag was tot 1 maart 2015 een overzichtsvoorstelling van Rothko in het gemeentemuseum. Het was al lang geleden dat zijn werk in Nederland zo uitgebreid te zien was. Ik was met vrouw en kind in het museum. En het is mooi te zien hoe een kind dat soort werk (veel en grote vlakken, met nuanceverschillen, in allerhande kleuren) in zich opneemt, en dan teruggeeft. Ten eerste ziet hij dingen die ik niet zie. Dat vind ik fantastisch. Schilderijen die meerdere ‘verhalen te vertellen hebben’. Ook mooi: hij had zo zijn voorkeuren voor bepaalde doeken. Nog mooier: hij ging gewoon ook af en toe zitten om te kijken.

Wat maakte Rothko? Onder andere dit:

IMG_6951

Het was druk in het museum, en men werd gevraagd om op gedempte toon met elkaar te praten. Nou ben ik geen snob (nou ja, een beetje wel), maar op zo’n drukke middag bij een tentoonstelling van een niet echt makkelijke schilder – in de zin dat je niet naar koeien in een sloot staat te kijken – is kijken naar de schilderijen niet makkelijk. Makkelijker is het om naar mensen te kijken. En dan vooral naar de manier waarop mensen naar doeken kijken. Veel mensen kijken niet echt. Of kijken met de hand aan de kind. Of kijken heel kort. Ik hoor liever hoe mijn kind een doek in zich opneemt.

Wat erger is in zo’n drukke tentoonstelling: je hebt geen optie om mensen niet te ruiken. Ik weet dat canvas tegen te veel licht moet worden beschermd, maar de geuren van mensen, tasten die de doeken niet aan? Laten die de doeken niet stinken? Kunnen ze geen douche verplicht stellen voor bezoekers? Dus na het kaartjes kopen kleren uit en huppetee, een half uur onder de koude kraan.

Ik zei het al, ik ben een beetje snob, met ook nog eens de geur van Versace op zijn wangen…

© Rick Ruhland 2015

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.