Bach-Werke-Verzeichnis 2: Ach Gott vom Himmel sieh darein

BWV 2 is net als BWV 1 een koraalcantate; 2 is geschreven in 1724. De cantate is bedoeld voor de 3e zondag na Pinksteren. De versies hieronder zijn allemaal weer te vinden op YouTube.

Ik heb een fout gemaakt (en die zal ik vanaf nu voorkomen) om weer als eerste naar het Stuttgart Bach Collegium te luisteren. Misschien moet ik het orkest niet meer noemen, want ook deze uitvoering van BWV 2 door het Collegium is plakkerig, modderig, plomp. Doet geen recht aan het heldere geluid dat Bach in zijn werken stopt (als je sec naar de noten en de verhouding tussen de zangstemmen en instrumenten kijkt). Is deze opname van 1981? Misschien ligt het ook daaraan: het jaar van een opname.
Wat zeker van invloed is en waar ik zeker wel een voorkeur voor heb is een uitvoering met oude instrumenten en volgens de ‘oude uitvoeringspraktijk’. Wellicht dat daar ook een hoop op valt af te dingen, maar te vaak hoor ik Bach gespeeld worden met te luide en te harde instrumenten, met te weinig ruimte tussen de noten, en met een soort van Fischer-Chöre-mentaliteit. Veel en hard en daarmee lelijk.

De versie van Herreweghe is een vrolijke, opgewekte versie. Weinig op af te dingen, maar ik vind dat Herreweghe mooiere opnames (van andere composities en andere componisten) heeft gemaakt. Deze BWV 2 van hem maakt minder indruk.

Concentus musicus Wien o.l.v. Nikolaus Harnoncourt, daar was ik vroeger nog wel een liefhebber van, maar latere dirigenten (zoals Herreweghe, Koopman, Brüggen, Gardiner) klinken toch beter. Beter als in helderder, passender tempi bij de noten, goed in de hand gehouden solisten (zowel zang als instrument). Geldt ook voor de uitvoering van deze cantate.

Ton Koopman met het Amsterdams Barok Orkest, die ook te vinden is op Spotify, is stemmiger dan die Herreweghe, is mijn indruk. Zelfde tempo, maar andere solisten, en dat maakt ook uit in hoeverre ik een opname geslaagd of niet geslaagd vind. Ik denk dat Koopman de spijker op zijn kop slaat. Of komt het ook doordat hij het orgel hier zelf speelt?

Op Spotify staat een versie die de moeite van het beluisteren waard is: John Elliot Gardiner en de English Baroque Soloists. Op basis van het spel van de instrumenten niets op af te dingen, maar ik vind de zang minder.

Over het stuk zelf:
Het gekke is dat ik vaak luister naar de sopraan. Als die ‘gilt’, dan haak ik af. Met gillen bedoel over de instrumenten heen janken, de aandacht opeisen, geen deel van het geheel. Nou zit in BWV 2 geen sopraan, dus daarop baseer ik mijn keuze dit keer niet. Luister ik naar de alt, dan is dat vaak de reden waarom ik een stuk mooi vind. Mooiste en voor mijn gevoel zeer afwijkende deel van de cantate is de Koraal aan het eind. Aparte akkoordwisseling. Of hoor ik dat niet goed :-)?

Mag ik een recensie citeren (die ik pas las nadat ik dit stuk geschreven had)? “Fabuleuze vocalistiek en dictie in de solopartijen, het koor dat onverminderd de sterren van de hemel zingt en de manier waarop de orkestpartijen worden ‘ingevuld’, van soli tot tutti en obbligati, die de onuitputtelijke instrumentale rijkdom alle recht doet. Dan die altijd weer zorgvuldige opbouw, de logische tempokeuze, de alerte en springlevende ritmiek, het flitsende en verrukkelijke wisselspel en de afwerking vol finesse.” Dat dus.

Meer informatie? Bijvoorbeeld hier en Wiki,

Wil je echt de muzikale diepte in, dan kun je ook nog eens kijken bij JSBachcantatas.

© Rick Ruhland 2018

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.