Lelijke muziek

Smaak is voor veel mensen de maatstaf voor het waarderen van kunst of eten. Als het gaat om muziek, dan vindt de een dat de ene muziekstijl mooier is dan de andere. Dat jazz voor alles gaat, of dat klassieke muziek meer klasse heeft. Als het gaat om pop of rock, dan zijn veel pop- en rockliefhebbers fan van bands of zelfs bepaalde instrumenten die zij mooier vinden dan andere. Veel van die mensen vergeten trouwens wel dat we geneigd zijn – grosso modo – die muziek het mooiste te vinden die we in onze vroege tienerjaren, of beter tussen je 10e en 17e levensjaar, hebben gehoord. Maar dit terzijde.

Over smaak valt heel goed te twisten. Smaak is geen absoluut iets. Tenzij je van lelijk en mooi begrippen als goed en slecht maakt.

En toch. Er is iets voor te zeggen dat in muziek regelmaat moet zitten om welluidend te zijn. Muziek is een indeling in noten, maten, ritme, en los van instrumenten of stemmen: die indeling is op zich al structuur. Structuur kun je alleen herkennen als er sprake is van regelmaat en herhaling. Dat gezegd hebbende: regelmaat en herhaling en structuur zijn op zich geen voorwaarde voor goede of mooie muziek.

Is het omgekeerde waar? Leidt een gebrek aan herhaling (regelmaat, structuur) tot slecht of lelijk muziek?

Klein uitstapje over die herhaling. Al voordat ik begon aan een studie taalwetenschap, met als specialisatie syntaxis en semantiek (en dan met name propositielogica en generatieve taalkunde), had ik een enorme interesse in wiskunde. De logica van getallen, de schoonheid van vergelijkingen en grafieken, en vooral ook de randgebieden zoals differentiaalvergelijkingen en logaritmische functies, die waren goed voor een enorm respect en genot. Datzelfde heb ik met muziek, waarin ik diezelfde schoonheid hoor. Zijstapje: Escher hoort in diezelfde wereld thuis. Voor wie tussen de regels leest in deze paragraaf, zal het niet als een verrassing komen dat ik Gödel, Escher, Bach in de kast heb staan en ook gelezen heb.

Terug naar de muziek. Wat als je alle herhaling weghaalt? En ook: wat is herhaling in de muziek, in zijn extreemste vorm? Daarover gaat de volgende video. Slechts tien minuten, dus niet eens een long watch (analoog aan de verbazingwekkende en zelfs ijzingwekkende term long read die gebezigd wordt voor teksten die langer zijn dan reclameslogan, maar dit terzijde). Luister vooral ook naar het pianostuk aan het einde van de video.

Is het lelijk? Ergens wel.

Ik zou nog een andere vraag willen stellen: kun je horen of het gespeelde stuk een fout bevat, in compositie of uitvoering?

Fascinerend. Zo had ik nog niet naar muziek geluisterd.

© Rick Ruhland 2018

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.