Bach-Werke-Verzeichnis 6: Bleib bei uns, denn es will Abend werden

(Opmerking: ik heb BWV 5 even overgeslagen vanwege het simpele feit dat BWV 6 voor paasmaandag 2 april (1725) is geschreven, en dit jaar valt paasmaandag ook op 2 april :-)).

Deze cantate is een paascantate die voor Tweede Paasdag (2 april 1725) werd geschreven. De cantate begint met een openingskoor over een bijbeltekst, ontleend aan de evangelielezing die voor die dag voorgeschreven stond. Verder kent de cantate een opbouw als vele andere. Zie Meer informatie voor details die ik best grappig vind, maar ik niet het belangrijkste acht. Het gaat om het horen, het luisteren, en als het me lukt, dan geef ik aan waarom ik iets mooi vind en wat niet.

De uitvoering van Harnoncourt kent een lelijk koor. Gillerig. Geen balans tussen de stemmen. Had Bach het zo bedacht? Instrumenten zijn wel weer bijzonder: mooi gedoseerd. Ik ben een fan van de hobo in deze cantate, en dan met name de hobo da caccia’s. Melancholiek tot op het bot. Alsof je op reis moet, op een winterse ochtend, en van plan je huis uit te gaan, maar dat de mist zo dik is dat je met je winterjas aan achter het raam wacht tot je weg kunt.

Bij Gardiner is het openingskoor veel meer in balans dan bij Harnoncourt, maar misschien zelfs een beetje te veel balans? Bijna te netjes, zo voelt het. De instrumenten zijn ook minder uitgesproken.

Koopmans versie voelt een beetje als een belegen versie. Het koor is uitgesprokener dan in Gardiners versie, dat is goed. #geenmening

Het intro – Chorus – bij Herreweghe kent vele versieringen door het koor. Bekoort mijn wat minder. Ik houd van de Aria met de hobo en de alt, Hochgelobter Gottessohn, maar niet als die door een countertenor wordt gezongen.

Ik heb voor de gein en de vergelijking weer eens naar andere dirigenten, orkesten, solisten en koren geluisterd. Versies van orkesten en dirigenten die ik niet zo mooi vind. Ik blijf bij mijn oude punt: het meeste is niet fraai.

Bach Collegium Japan (beluisterd op Spotify). Niet lelijk, maar wel erg netjes. Binnen de lijntjes, binnen de noten. En ik schrok van het openingskoor. Potjandokie, wat knallen die erin. Zeg maar dag tegen subtiliteit. Wat is er nog meer te zeggen? Erg netjes, alle noten gespeeld, maar niet in het hart geraakt.

De versie van Karl Richter en het Münchener Bach Orchester is niet eens lelijk, maar een tikkeltje treurig. Ik mis de accenten, anders gezegd, de ‘voetafdruk’ van koor, solisten, musici en dirigent. Niet eens slecht perse, maar geen echte wens om een indruk achter te laten. Te glad. Alsof je een goulash maakt, met allerlei kruiden, en dan aan het eind de staafmixer in de pan zet en alles pureert. De alt zingt bovendien niet echt mooi; geaffecteerd, alsof ze zingt omdat ze denkt dat het zo hoort. Ik geloof de uitvoering uit 1974 is; uit een andere tijd, dus.

Helmuth Rilling heb ik gelaten voor wat het is. Luister zelf en hoor of je dit mooi vindt.

Over het stuk zelf:
Het koor is mits mooi gezongen een van de mooiere stukken van Bach. Helemaal blij word ik van de aria met de alt en de hobo.
En vergis ik mij? Waarschijnlijk wel, maar ik heb het gevoel dat dit een wereldser stuk is dan andere cantates. De noten blijven je je hele leven bij:

Schermafbeelding 2018-03-31 om 13.13.00

Meer informatie? De twee websites van respectievelijk Eduard van Hengel en Julian Mincham geven interessante achtergrondinformatie qua compositie, tekstdichter en veel meer. Ik heb het nog niet gezegd, maar ik dank hun voor hun inzichten. En heus, er zijn veel meer sites over Bach en zijn composities (of alleen al over zijn cantates), maar deze twee sites hebben mijn blik aangenaam verruimt.

© Rick Ruhland 2018

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.