De Fulmar Inn: Het open riool 2

Toen Koos had gesproken, was het doodstil geworden in de kroeg. Meestal was Koos niet degene die een verhaal had. En als hij het wel had, dan vertelde hij dat weinig. Als hij toch vertelde, dan bleef zijn verhaal altijd binnen de perken. Nooit veel details, nooit met een opgewonden stem. Het leek ook alsof weinig zaken hem raakten. 

De stamgasten zagen echter nu voor het eerst een Koos die zich liet gaan. De meesten aan de bar, Gerrit, Berend, Sjoerd, Hannes en Jonneke, zaten stokstijf, met een elleboog op de bar, en een hand voor de mond. Verbazing alom. Ook om de trillende handen van Koos, trouwens.

‘Mijn overgrootvader,’ zo ging Koos verder, die er dit keer geen genoeg van kon krijgen, ‘mijn overgrootvader, ik zeg, mijn overgrootvader had in de jaren 30 van de vorige eeuw al gezegd, deze kroeg moet altijd blijven, ongeacht wat de geschiedenis ook zal zijn.’

Hannes gniffelde stiekem. ‘Geschiedenis die zal zijn’.

Jonneke zag de glimlach. Ze deed de hand naar hoofd om een lok van het haar achter haar oor leggen, maar was vergeten dat ze sinds een paar weken een jongensachtig kort kapsel had. In een moeite door bracht ze haar hand omhoog en deed alsof ze zwaaide en tegelijk wilde bestellen. Niemand reageerde.

Koos vervolgde zijn verhaal. Ondertussen keken Gerrit en Berend een andere kant op. Maar dat was tactiek. Een tactiek om iedereen te doen geloven dat het hun niet interesseerde. Dat deed het om de drommel wel.

Alleen Maartje, de eeuwig nieuwsgierige journaliste, was niet echt onder de indruk. Beter gezegd, zij moest als altijd doorvragen.

‘Dus, Koos, deze kroeg is ouder dan de Franse tijd. Ouder dan de VOC. Zo oud als de Spaanse tijd. Maar hoe zit het dan met de naam?’

Koos had net verteld dat in de gemeentelijke archieven veel bewaard was gebleven van eigendomaktes, rekeningen, kadaster, tekeningen. Op de plek van de kroeg, op 200 stappen van de kerk, en op 300 stappen van de Vispoort, was al sinds de negende eeuw bebouwing. Eerst een vrijstaande schuur, die bij een boerderij hoorde. 

In die schuur hield de boer eenden. Zoveel was wel bekend. In de geschiften van de regio, eind 15e eeuw, stond de stad bekend om haar ‘gevogelte’. Op meerdere plekken langs de rivier werden ganzen, kippen, zwanen en eenden gehouden. De eigenaar van de schuur, boer Stove op den brinck, was een verre voorouder van de latere vriesdroogfabriek Van der Stoof, en in die eerste tijd was er veel behoefte aan gevogelte. 

Toen de boer een grotere boerderij liet bouwen aan de andere kant van de rivier, kwam de schuur in handen van een gevluchte protestant uit zuidelijke Vlaanderen. Hij, Adelbert, was gevlucht toen de heksenvervolgingen over hun hoogtepunt heen waren. En nog was de honger van de katholieken niet gestild. Adelbert voelde al aan dat de katholieken hem te grazen zouden gaan nemen. Hij vertrok begin 16e eeuw, trok enkele jaren door de noordelijke gewesten van Nederland en vond uiteindelijk zijn plek in de stad aan de rivier, en toen hij de schuur zag, nam Adelbert die schuur over. Men noemde Adelbert, vanwege zijn taaltje en omdat hij in een voormalige eendenschuur ging wonen, de Vreemde eend. Wie wat wilde drinken in die tijd, vooral reizigers op weg naar het Orakel van Ootmarsum, kwam al snel uit bij Herberg In de vreemde eend.

Toen de herbergier overleed (kogelwond? vergiftiging? leeftijd? De annalen laten het onvermeld), stonden meerdere buren van de herberg klaar om de toko over te nemen. Al ras bleek dat er onder de grond een enorme mestput zat, en daarom moest de schuur afgebroken worden. Niemand wilde dat. Op een na: de abt van de kerk. Hij was een druk man, maar hij kon altijd wel wat extra centen gebruiken.

Maartje had met veel interesse zitten luisteren. Fronsend ook.

‘En toch, Koos…’

In de stilte die viel, keken de stamgasten haar aan.

‘Trouwens, hoe jij dit allemaal weet, geen idee, maar wat ik wilde zeggen: hoe komt het dat op internet niets te vinden is?’

Koos had een blik paraat. Niet de gewoonlijke uitbaterblik die sprak: ‘Welkom hier maar haal geen fratsen uit.’ Het was de blik ‘Mond dicht en luisteren nu.’

‘Maartje, ga eens een boek lezen. Er is namelijk veel meer loos dan jij weet.’

Maartje had geen lange tenen, maar Koos was duidelijk op een paar van haar gelakte nagels gaan staan.

‘Nou zeg, Koos.’

Koos liep naar de ruimte achter de kroeg, een plek die meer kast dan kamer was. Hij rommelde even en kwam toen terug met een A4-map. Hij sloeg die open. Uit de map haalde hij een blaadje, dat smoezelig was. Het was een fotokopie.

‘Dit is een kopie van de voorkant van het boek waar ik het over heb. Dit boek gaat over straten in steden waar kerk, herberg en magistraat in een en dezelfde straat. Ik heb het boek mogen lenen en gelezen.’

Iedereen keek Koos aan met de blik ‘En?’.

‘Nou, er staat over mijn straat dat in elke eeuw veel gebeurd is: de Spanjaarden, de…’

‘Spanjolen,’ onderbrak Gerrit.

‘De VOC, de Engelsen, de Fransen, de industrialisatie, de belgen, de Duitsers. Heel Europa is hier wel geweest.’

Maartje had haar laptop opengeslagen. 

‘Ik vind het maar een raar verhaal, Koos. Buiten een wikipedia-pagina staat er helemaal niets op internet. Complot?’

De anderen schudden allemaal het hoofd. 

‘Dit is zo’n specialisme en tegelijkertijd generalisme, dat het niet samen te vatten is op internet.’

Bassie had het beslissende woord gezegd. Iedereen wachtte nu op Koos.

Koos schraapte zijn keel en sprak somber:

‘Ik ben bang dat als de gemeente Monumentenzorg gaat inzetten en de kroeg onderzocht gaat worden, vooral de kelder, dat er dan wat gaat gebeuren met de kroeg. Vooral: moet de kroeg dan misschien sluiten?’

Dat zorgde voor ontstemde hilariteit bij de stamgasten. En ondertussen dacht Koos: ‘Wat als ze de hand vinden van oma?’

© Rick Ruhland 2018

Advertisements

One thought on “De Fulmar Inn: Het open riool 2

  1. Pingback: De Fulmar Inn: Het open riool 3 | Rick opent zijn mond

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s