Mensen vragen mij wel eens… #3

Waarom heb jij wat met malt whisky?

Mijn eerste reactie, uit een reeks van vele reacties? Emotie. Malt whisky is voor mij een emotionele kwestie an sich die heel diep gaat. Dat heeft onder andere te maken met de herinnering aan mooie momenten dat ik een glas whisky dronk. Mijn eerste reis naar Schotland (en overigens alle volgende reizen). Min studententijd, toen ik nog whisky onder de tien gulden kocht (Mansion house; een blend die goedkoop was en ook nog te drinken was). En ook: de eerste keer dat ik een speciale whisky dronk, op een speciaal moment. Ik noem er een paar: een glas Lagavullin in de Sandwick social club op Shetland toen ik door een vriendelijke Shetlander werd meegenomen na een regatta + bbq in de baai in de buurt van Mousa. Een glas Coal Ila na een avond muziek maken in de bar van het Kildonan hotel op Arran. Een glas (ik weet niet meer welke whisky) in de Star Inn in Stornoway, Lewis, vlak voordat ik op de ferry naar Ullapool zou stappen. Een glas Port Ellen bij de geboorte van mijn zoon. Kortom, op meerdere momenten in mijn leven tilde ik een glas (en heel af en toe zelfs een halve of halve fles) whisky op om te genieten van dat moment en van dat goede vocht. Herinnering en emotie, dat is een krachtig duo dat alleen maar krachtiger wordt door de smaak en geur van whisky. Hoewel ik whisky niet vaak in Schotland drink, is de herinnering aan dat land impliciet en expliciet verbonden aan die prachtige land. Geef me een goede malt whisky, en je ziet met terstond wegdromen en genieten van herinneringen aan Schotland.

Een goede malt? Dat is een whisky met diverse lagen geur en smaak. Daarin zit dus het tweede waarom van whisky: de variaties in smaak en geur (en kleur, maar daar let ik minder op als ik whisky drink). Daar zit ook het grote verschil met andere dranken zoals gin, rum, of cognac. Sommige mensen zijn verknocht aan die dranken. Als iets als gin goed spul is, dan kan ik er wel van genieten. En toch, er mist iets bij zo’n drank. Een woord dat het gemis samenvat, is gelaagdheid. Gelaagdheid van smaken en geuren. Die is bij whisky groter, meen ik te kunnen zeggen. Van grassig en rokerig turfachtig tot bloemig en chocolade-achtig tot kruidig en zelfs peperig. Zoet, jodiumzout, boterig. En dan is er nog iets wat dranken als gin en wodka niet hebben voor zover ik weer: de verschillende kleuren. Van haast doorzichtig cremewitgeel via goudbruin en notenhout tot roodbruin. En zeer belangrijk: de ‘palate finish’. De smaak en geur achterin de mond als de whisky is doorgeslikt. De smaak van whisky is trouwens zo divers door de plekken waar de stokerij staat, het gebruikte water, de stills (waarin gestookt wordt), de soort vaten en de duur van het rijpen, soms zelfs de gebruikte turf en het soort gerst.

Nog een kant van de drank: de mensen die echt genieten van een goede whisky. Ik was recentelijk bij een slijterij in Amsterdam (Ton Overmars bij het Hoofddorpplein) en dan sta ik gerust een uur te praten over de verschillende whisky’s die ik zou kunnen kopen, gegeven mijn voorliefde voor een krachtige, rokerige, wat ziltige whisky met een licht boterige ‘tong’ en een wat tannine-achtige afdronk. Boorsma in de Pijp in Amsterdam is ook een goed adres voor een gesprek over whisky. Veel van de whisky-liefhebbers zijn ook nog eens in Schotland geweest, dus dat is een tweede reden om met hen om te gaan.

Wat whisky een extra glans geeft: de combinatie met eten. Vooral bepaalde kazen (zoals de cheddar variant Red Leicester) en goede chocolade gaan uitstekend samen met een malt whisky. Voor sommigen gaat eten en whisky (ook wel food pairing genoemd) veel verder, zoals in restaurant Hielander in Alkmaar. Voor een idee van gerechten en whisky, zie hier. Ik houd het bij een kleine versnapering van kaas of chocolade met wat oat cakes erbij. Je moet wel de hoofdzaak in het vizier houden en de bijzaken blijven zien als, wel, bijzaken. Heel soms mag ik ook genieten van een sigaar bij mijn glas whisky, maar dat valt niet echt onder de noemer eten te brengen.

Ik houd dus van een goed glas alcohol, en dan zeker iets met ballen. Wat in ieder geval heel duidelijk is: de smaak van whisky is niet een eenduidige. Niet makkelijk te duiden. Het is de gelaagdheid, het enorme bereik aan kleuren, geuren en smaken, de herinnering, het diepere genot. Het is een drank die je niet weg drinkt zoals je een glaasje melk, een bier of een ander destillaat achterover slaat. Sommige whisky’s zijn an acquired taste, daar moet je de tijd voor nemen. Maar dat is juist wat whisky zo geweldig maakt: het maakt dat je de tijd neemt. Moet nemen. Om af te remmen en to ponder on life.

Whisky is meer dan een drank. Whisky is meer dan een levenswater. Whisky is whisky.

© Rick Ruhland 2018

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.