Over manische depressiviteit: algemeen

Onze geest is in staat sprongen te maken. Onze soort de mens kan linken leggen tussen de meest uiteenlopende kennis, zintuiglijke indrukken, emoties. Dat doen we aan de lopende band. We kunnen terug kijken en vooruit plannen. Onze geest maakt voorstellingen van werelden die nog nooit gezien zijn, is de bron van creatieve uitspattingen die realiteiten beschrijft die voorbij ons nu liggen. In wetenschap, in kunst, en zelfs ons dagelijkse verkeer gebruiken we kennis die eerder is verworven, gaan we uit van aannames, en leggen we relaties die we niet direct zien, maar die er wel kunnen en zelfs moeten zijn.

Dat ‘moeten zijn’ is geen absoluut, dwingend, van boven opgelegd verband, maar een construct op basis waarvan wij logische gevolgtrekkingen kunnen maken over datgene dat we niet zien, in verleden en heden en toekomst. Voorbeeld? De straten zijn nat, dus het heeft geregend. Nou koos ik dit voorbeeld om meerdere redenen. De simpelste vorm: waarschijnlijkheid. En ofschoon regen wel juist zal zijn, het kan feitelijk ook gesneeuwd of gehageld hebben, of een groep studenten heeft het record samen op straat plassen proberen te verbeteren, of de buurvrouw heeft de stoep geschrobd, of een luchtballon vloog over met een paar mensen die overal waterballonnen gooien.

In al deze gevallen is de logica te vinden in de redenen. Maar niet alle redenen zijn even valide. Valide wil zeggen: logischer dan andere. Meer voor de hand liggend. Of: waarschijnlijker. De laatste reden die ik gaf, van de luchtballon en waterballonnen, is minder waarschijnlijk dan regen.

Een leuke vorm van die ontbrekende logica: kunst. Daar komen mooie dingen uit voort.
Maar wat als het mis gaat? Dat is het geval bij mensen die aangeboren hersenafwijkingen hebben. Vaak zijn die afwijkingen aan te tonen met scanapparaten (van EEG, fMRI, röntgen tot PET en CT).

Wat nou als mensen gedrag vertonen dat niet zo goed te zien is, op het eerste gezicht, maar dat niet aangeboren lijkt of is, en dat niet prettig is voor de persoon in kwestie, volgens buitenstaanders? Denk daarbij aan eetstoornissen: te weinig eten of juist teveel of ongezond. Slaapstoornissen: te weinig, te veel, slecht slapen. Seksuele problemen. Angsten en dwang. Dat zijn er nog maar een paar, en het zijn de hoofdcategorieën; in de onderverdeling zitten de meest uiteenlopende varianten.

Voor veel mensen die lijden aan deze stoornissen geldt, dat ze zichzelf niet als ziek zien. Zij zien zichzelf gewoon zoals ze zijn. Niets vreemds aan. De buitenwereld ziet het vaak echter anders, zeker wanneer iemand door zulke mentale / geestelijke afwijkingen zichzelf in de problemen brengt, of problemen voor anderen geven.

Voor ik verder ga over een specifieke stoornis, namelijk Manische Depressiviteit, moet me van het hart dat niet alleen qua mentale stoornissen niets te zien. Er is nog een variant van onze hersenen die je van de buitenkant niet kunt zien, namelijk intelligentie. Als je iemand tegenkomt, misschien mensen met geestelijke handicaps daargelaten, kun je niet zien of z/hij slim is. Ik heb tot in mijn tienerjaren gedacht dat iedereen zo was als ik. Dat iedereen net zo slim was. Dat iedereen het leuk net zo leuk vond om kennis op te doen, nieuwe vaardigheden te leren, puzzels te maken, en ga zo maar. Dat bleek niet zo zie zijn. Ik kwam er in mijn pubertijd achter dat ik op bepaalde vlakken sneller dacht, weidser ook. Geen onderwerp is voor mij ‘auf Anhieb’ oninteressant. Ik bleek een uitzondering. De meeste mensen houden het bij een paar interesses. Ik niet. Ik ben van karakter een homo universalis.

Goed, dat zie je niet aan mij. Die slimheid, die interesse in de meest uiteenlopende onderwerpen, de behoefte tot creëren van muziek en teksten, dat staat niet op mijn lijf of gezicht geschreven.

Dan nu: een klein sprongetje naar de manische depressiviteit. Ik ben daar namelijk voor gediagnosticeerd. Tot dat moment had ik het idee dat ieder mens met de diverse symptomen van de stoornis rondloopt. Beter gezegd, ik had niet het idee dat ik afweek, dat het niet normaal was dat ik allerlei verschijnselen had die horen bij de bipolaire stoornis (een andere naam voor manische depressiviteit). Net zoals ik eerst dacht dat iedereen even slim was als ik. Ik had last van de symptomen, maar ik beet me er steeds doorheen, met heel veel moeite en vaak tegen de dood aanschurkend. Ik worstelde, ik had periodes dat het raasde in mijn hoofd. In zulke periodes, manisch en/of depressief, gingen gepaard met drugs en drank, gokken, seksueel niet gepast bezig zijn, suïcidaal zijn, dwanghandelingen, angsten, slaapproblemen, om maar een paar te noemen. Het werd steeds erger, tot ik dus door een vriendin gedwongen werd hulp te zoeken.

Het gekke is: ik kan goed nadenken over al die kwesties. Althans, als ik niet helemaal boven ben (manisch) of helemaal beneden (depressief). Ik weet ook dat ik dit ‘gedoe in mijn brein’ niet wil. Het is geen keuze, al lijken sommige mensen, die – zo heb ik geleerd – vol vooroordelen zitten over mensen met deze hersenellende, dat wel te denken. Hell no, ik geniet te veel van het leven om te kiezen voor het manische en depressieve.

Daarom wil ik mensen die mijn weblog lezen vertellen wat dat bipolaire nou eigenlijk is. Ik ben in een minder zware fase, feitelijke een gemengde episode. Van het Kenniscentrum Bipoaire Stoornissen (zoek je hulp, klik hier voor de website van het kenniscentrum): “Indien manische en depressieve verschijnselen aanhoudend gelijktijdig of in zeer snelle afwisseling optreden spreekt men van een gemengde episode. Een dergelijke dysfore manie (“ontstemd en ontremd”) is vaak moeilijk te onderscheiden van een geagiteerde depressie (“rusteloos en lusteloos”). Versnelling en het niet kunnen stoppen van de gedachtegang duiden vaak op een onderliggende manie.” Omdat de episosde wat minder zwaar is, denk ik nu iets helderder over mijn eigen geest en kan daarom wat zeggen over de verschijnselen en hoe die zich verhouden tot een “normaal” leven. Tot het weer mis gaat. En wanneer dat is, dat weet ik niet.

Een ding voordat ik inga op kenmerken, verschijnselen, symptomen, voorbeelden: het is geen keuze en het is niet zomaar een dip. Een dip heb ik ook. Mindere dagen dat het allemaal niet wil. Maar wanneer de dip te diep is, wanneer wanen en zintuiglijke verstoringen, extreme boosheid en verdriet om de eerste plaats strijden, als slaap en eten niet helpen te leven, en nog veel meer, dan is er echt iets aan de hand. Aan de handen zelf. Laatste – noem het een waarschuwing – opmerking: bipolaire mensen zijn lastig. Maar het zijn wel mensen. Met humor, intelligentie, creativiteit. Want die heb ik nog steeds in overvoed. Overvloed.

Daarom wil ik dit jaar mijn weblog vullen met uitleg over symptomen, kenmerken, voorbeelden van een bipolaire stoornis. Zoals ik die ervaar.

© Rick Ruhland 2019

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.