Proefschrift van de week

Titel: Walnoottherapie: depressiviteit en de keuze van voedsel. Auteur: Bea Touwman.

Samenvatting: Het brein van de soort Homo Sapiens is een toevalstreffer. Een verzameling cellen met verbindingen die miljarden stroompjes kunnen genereren, en zelfs op een enkele dag zoveel energie en elektriciteit maken dat een LED-lamp ervan kan branden.

Vanuit de menselijke ontwikkeling bezien kent het brein twee invloeden, aldus Touwman. Ze gaat er niet echt op in, maar meldt het haast terloops. De ene invloed is die van de omgeving op de ontwikkeling van het brein en hersenen – op microgenetisch, ontogenetisch en sociogenetisch niveau. Deze omgevingsinvloed is inmiddels onomstotelijk aangetoond. Ook wat de andere invloed betreft, de genetische predispositie of erfelijke aanleg, is inmiddels duidelijk dat die bijdraagt aan de ontwikkeling en werking van het brein. Tikkeltje open deuren, als je het mij vraagt. Maar dat doet niemand, mij dat vragen, dus laten we deze vaststellingen maar even zijn voor wat ze zijn: vaststellingen.

Touwman vervolgt met een klacht. Wanneer het fout gaat in het hoofd, komen de oplossingen voor verbetering (therapieën, met name) en zelfs genezing uit de lucht vallen als manna. Het meeste van dit soort psychiatrische manna is niet echt goed, zeker maar gerust zeer slecht. Veel therapieën zijn gebaseerd op vage veronderstellingen die ook nog eens zelden werken. Het zijn therapieën die kant noch wal raken en die vaak meer zeggen over degene die de therapie aanhangt of heeft bedacht dan dat een mens met mentale problemen er iets aan heeft.

Beetje uit de lucht gegrepen, deze passage in het proefschrift. Enfin, ze vervolgt:

Stemmingsgestoorde mensen, een pluriforme groep mensen met manische en/of depressieve klachten, heeft sinds enige tijd baat bij zogenaamde ‘fysieke therapieën.’ Dat is enerzijds het lichaam in beweging houden door gematigde sport zoals wandelen of een baantje trekken in het zwembad, en anderzijds het lichaam de juiste voedingsstoffen te geven. Touwman haalt in haar inleidende hoofdstuk flink wat literatuur aan. Met name de chemische stoffen tryptofaan en omega-3 krijgen een uitgebreide bespreking in het proefschrift.

De therapie die zij voorstelt, is een gevolg van tamelijk selectief gebruik van onderzoeksresultaten. Walnoten zijn het antwoord. Als olie, in poedervorm (zij adviseert snuiven), als smeuïge pasta, of gewoon als noot: de ‘actieve stoffen vormen een schild tegen stemmingen.’

Die laatste zin is om te huilen. Nergens een onderbouwing, onderzoek doet ze al helemaal niet, en laten we wel zijn: het is bijna een soort tarotkaart-lezerij. Ze beweert zelfs in haar aanbevelingen dat walnoten depressiviteit kunnen genezen.

Eindoordeel: Ofschoon het juist is dat voeding en beweging een invloed hebben op extreme stemmingswisselingen, zijn aan de claims van Touwman geen touw vast te knopen. Had ze gesproken over rust, regelmaat en reinheid, dan had ze dichter bij een zinnige behandeling van stemmingsstoornissen gezeten. De complexiteit van de hersenen maakt dat eenvoudige behandelingen van een psychiatrische stoornis met slechts één voedingsmiddel naar het rijk der fabelen moeten worden verwezen. En walnoten zijn best lekker, maar depressiviteit stop je er niet mee.

Net zo min dat op 1 april alles waar is.

© Rick Ruhland 2019

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.