Terug naar Schotland 2: Jura

De Hebriden. Een groep eilanden ten westen van het vasteland van Schotland. Van de meer dan 100 eilanden en rotsen zijn vijftien eilanden bewoond. Sommige eilanden, zoals Skye en Mull, zijn groot en naar Schotse begrippen toeristisch, andere, zoals Colonsay, zijn klein en leeg.

27 jaar geleden was ik voor het eerst op de Hebriden. Een andere keer zal ik van die eerste keer verhalen (ik zag toen Skye, North Uist, Harris, en Lewis). Ik heb sindsdien elke keer dat ik in Schotland was, op eilanden vertoefd. Niet noodzakelijkerwijs de Hebriden, maar van de tien reizen naar Schotland was ik één keer niet op een eiland, namelijk mijn eerste keer Schotland in 1987.

Ik heb de Hebriden lief. Proberen dat in woorden om te zetten, waarom dat liefhebben en wat die liefde dan behelst, is onbegonnen werk. Elke liefde die zo diep gaat als die van mij en de Hebriden / Schotland kan alleen goed gezien en misschien begrepen worden in de blik in mijn licht vochtige ogen (ja, de overdrijving moet), en het kippenvel op mijn armen als ik op de ferry ben en het vasteland heb losgelaten.

Als je naar de Isle of Jura wilt, en daar was ik nog niet eerder geweest, dan kun je daar op twee manieren komen. De ene manier is via Tayvallich, op het vaste land. Van daar vaart een kleine veerboot die alleen passagiers, fietsen en huisdieren meeneemt, en die in Craighouse aanmeert. De andere manier is via Islay. Aangezien ik al op Islay was, was dat de logische weg om naar Jura te gaan. Van Port Askaig vaart een kleine ferry naar de overkant.

Jura, de naam stamt af van vermoedelijk het Noors-Gaelic voor hert, Dyrøy (hoewel ook het idee bestaat dat de naam van het woord voor ‘uier’ komt, Jurøy, vanwege de Paps van Jura, de bergen van het eiland), is een leeg eiland. Dat merk je meteen als je op het eiland aankomt met de ferry vanaf Islay: er staat alleen een wachtlokaal. Het eerstvolgende huis is niet meteen om de hoek. Feitelijk is Jura dunbevolkt. Van alle bewoonde eilanden komt Jura op plek 31 qua meeste inwoners van de Hebriden.

Ik was van plan om wild te kamperen op Jura, maar toen ik een lift kreeg aangeboden die naar Craighouse ging, heb ik die aanvaard. Eenmaal in Craighouse, eigenlijk het enige dorp op Jura, wilde ik daar blijven. Wild kamperen? Een andere keer. De gemakken van een douche, wc en vers water (feitelijk was het grasveld een mini-camping), en ook nog een pub en een shop, allemaal op nog geen minuut lopen, tja, die beïnvloedden mijn keuze op nogal indringende wijze.

IMG_8652.jpg

Eigenlijk ben je dan nog steeds in de bewoonde wereld. Hoewel dat op Jura een wat vreemde term is, want er wonen mensen op Jura, maar het aantal bewoners is ergens rond de 200. Het aantal herten wordt geschat op 5000. Go figure.

Er loopt min of meer maar één weg over Jura. Hier en daar is er een zijweg zoals naar Keills, maar je kunt alleen maar van zuid naar noord en terug, aan de oostkant van het eiland.

Op Jura is wandelen dat wat je doet. Ja, je kunt een hapje en een drankje doen in het hotel, de Jura stokerij bezichtigen, even langs de shop, de townhall en de koffieshop. Maar daarna is natuur dat wat de klok slaat. Ik had deze keer alleen niet mijn wandelschoenen bij me. Dat betekende ook dat ik niet de boglands in kon. Boglands, dat zijn (net als in Ierland) velden en heuvels bezaaid met turf. Onregelmatig qua ondergrond, erg nat, en niet ongevaarlijk omdat je een enkel of knie zo verzwikt hebt. Los daarvan moet je in de heuvels en boglands van Schotland niet zonder kaart zijn, en aangezien je nauwelijks bereik hebt met je mobiele telefoon, is het raadzaam om anderen te vertellen dat je de wildernis in gaat. En: ga goed gekleed en heb water en voedsel bij je.

Ik ben dit keer op de wegen gebleven. Niet dat het dus minder mooi is:

IMG_8546

Jura is trouwens ook het eiland waarop George Orwell verbleef en hij het grootste deel van de roman 1984 schreef. Wat voor mij het bezoek des te interessanter maakt was het feit dat ik deze zomer de roman 1q84 van Murakami heb gelezen.

Ik heb genoten van de wind, de wolken, de zon, de regen. De vriendelijkheid van de mensen (die je te pas en te onpas een lift aanbieden). Wat ook een belangrijk onderdeel is van the island life: de mensen die naar Jura en andere Hebriden-eilanden reizen, zijn nou niet wat je noemt liefhebbers van het massatoerisme, van het onnadenkende doen wat anderen doen, van ranzige strandcultuur. Het zijn mensen die de rust zoeken, het goede gesprek, die verlangen naar het weer opladen van de geest en de ziel.

Ik heb voor een volgende keer nog het noordelijke deel van het eiland op het programma staan, met o.a. de draaikolken in de golf van Corryvreckan. Want dat is Schotland ook: one visit is never enough. Het land en de eilanden blijven aan me trekken.

© Rick Ruhland 2018

Advertisements

Teruggereisd

Reizen is, zo werd me weer eens duidelijk toen ik in de afgelopen dagen terug kwam in mijn eigen land, voor mij de beste manier om afstand te nemen van ‘het hier’. Het hier, dat is de straat waarin ik leef, de hobby’s die ik beoefen, de familie en vrienden die ik heb. En overige medemensen.

Wat die mensen uit mijn land betreft is er een goede reden dat ik daar afstand van wil doen. Op zijn minst tijdelijk, namelijk door te reizen. Dat heeft te maken met het feit dat ik de meeste mensen in deze stad en in dit land kan verstaan. Dat betekent dat zonder moeite het klagen en zeuren mijn ontspannen geest binnen zeilt, die daardoor minder ontspannen wordt. Dat is deel van de weerzin van terugkomen van een land dat een taal heeft die ik lezen noch kan verstaan. Slechts een paar woorden kan ik zeggen in het Japans.

Deel van de charme van een reis naar Japan is dus de afstand die de onverstaanbaarheid geeft. Voeg er aan toe dat Japanners sowieso op meer afstand van elkaar staan. Wat ik meen te weten van het land van de rijzende zon is dat men minder bezig is de ander de wacht en waarheid aan te zeggen. Niet dat alles daar goed is, maar ik kan wel 20 dingen noemen (van konbini’s tot het gebrek aan vuil op straat) die me Japan doen omarmen.

Vergelijk ik dat met het ruwe Nederland en de ruwe Nederlander, en besef: beschaving heeft zich teruggetrokken in de stellingen net buiten onze landsgrenzen.

Als het kon, was ik weer teruggereisd. Vandaag nog.

© Rick Ruhland 2018

Kunstzinnig tijdreizen

Hoewel ik eerder een stuk schreef over tijdreizen, was dat stuk niet geheel serieus te nemen. Ik plaatste dat stuk tekst in de categorie Humor en liet daarin mijn licht schijnen over mensen die op internet confabuleren. Die verhalen hebben over hun tijdreizen, en dat uit de toekomst komen, en nooit uit het verleden, om overigens volstrekt logische redenen. Neem ik die mensen serieus? Nee. Niet omdat ik denk dat tijdreizen niet kan, want wellicht kan dat op een bepaald moment wel, maar omdat deze mensen lijken te leiden aan pseudologia phantastica, een aandoening aan het geheugen waarbij verhalen worden opgedist die vooral de bedoeling de aandacht te trekken. Die de toekomst (een moment na nu) idiosyncratisch weergeven, met ellende en uitvindingen en verbeteringen en weet ik veel wat meer.

En toch, tijdreizen boeit mij om meer dan de mogelijkheid an sich. De act van tijdreizen, het feitelijke verplaatsen van lichaam en/of geest, is niet de meest interessante kwestie. Interessanter vind ik de filosofische, wetenschappelijke, en kunstzinnige vraagstukken die opgeworpen door het concept tijdreizen.

Laat ik met de laatste beginnen, en als ik op den duur de energie en interesse vind om ook over die andere vraagstukken – wetenschappelijk en filosofisch – iets te schrijven, dan zal ik dat zeker niet nalaten. Het onderwerp tijdreizen is simpelweg te leuk en boeiend om daar niet alles van te willen weten.

Tijdreizen in de kunst vind vooral in boeken en films plaats. Dat wil zeggen, ik heb nog nooit gehoord van een schilderij, dansvoorstelling, beeldhouwwerk of muziekstuk (of welke kunstuiting buiten boeken en films ook) waarin tijdreizen werd uitgebeeld. Ik kan me vergissen, maar daarvoor lenen de genoemde kunstuitingen zich ook niet. In boeken en films gaat die vlieger wel op. Van boeken heb ik niet alles gelezen, en dat zal ik ook niet doen. Een paar boeken die ik heb gelezen en de moeite waard vond (bijv. qua gedachtegang of stijl): het Nederlandse kinderboek Kruistocht in Spijkerbroek van Thea Beckman en het Duitse boek Briefe in die chinesische Vergangenheit van Herbert Rosendorfer.

De films waarin tijdreizen een rol speelt, zijn volgens veel groter in aantal. Die films heb ik niet allemaal gezien, maar ik ben vast van plan om alles te hebben gezien. Als dat kan tenminste, want er komen steeds films bij en veel films zijn hier niet te zien (vooral films uit niet-westerse landen). Er is wel een probleem: hoe definieer je een tijdreisfilm? Simpel gesteld kan ik dit als definitie geven: iemand (zelden een voorwerp, een plant of een beest) die naar een moment, een tijdstip gaat dat anders is dan waar hij (vaak hij, zelden zij) nu is.

Ik vind het heel moeilijk om een top tien van tijdreisfilms te maken. Er zijn teveel films geschikt voor zo’n top tien. Ik doe een poging:

  1. Back to the future trilogie
  2. Terminator (1e 2 films)
  3. 12 monkeys
  4. Bill & Ted’s Excellent Adventure
  5. Groundhog day
  6. Looper
  7. The Butterfly Effect
  8. Mr. Nobody
  9. Deja Vu
  10. About time

Voor wie meer wil is hier een mooie lijst.

Daarnaast zijn er veel independent films (zoals 41 en Primer, te vinden op online videokanalen als YouTube) en platforms zoals Dust, ook op YouTube, waar – vaak kortere – films zijn te zien.

© Rick Ruhland 2018

Ik ga zelden op vakantie

Vakantie. Daar zit het woord vakant (vacant) in. Leeg, onbezet. Als weggaan van huis nou eigenlijk iets nooit is voor mij, dan is het wel vakantie. Bij dat woord stel ik mij een periode van niets doen voor. Ledigheid als doel. Ik ben in mijn hele leven misschien een of twee keer op vakantie geweest. Vakantie is niets voor mij. Ik wil juist andere dingen zien, mijn geest vullen met beelden en ervaringen en geuren en smaken die ik thuis niet heb. Indrukken waarmee ik de gure herfst en koude winter doorkom.

Als ik weg ga van huis en naar een andere plek ga, dan ga ik reizen. Vandaag besefte ik voor het eerst wat het woord ‘reizen’ betekent. Rei heeft de betekenis van begroeting en van koor. Zen is (vrij vertaald) bevrijd worden door meditatie.

Dat is mijn Zenzicht (een meditatief inzicht) van vandaag: reizen is een ‘koor en begroeting die mijn leven door meditatie bevrijden en verrijken’.

Ik kan gaan reizen morgen. Ik ga reizen morgen.

© Rick Ruhland 2018

 

Tijdreizen is niet voor iedereen

Ze worden weggehoond. Ze worden niet geloofd. Wat hun boodschap ook is. Vooral als het niet paste in de tijd waarin zij hun uitspraken deden.

Maar ik geloof ze, want het is waar. Waar, zeg ik, want ze bestaan. De tijdreizigers die ons steeds vaker bezoeken.

Laten we even duidelijk stellen: de gasten in de volgende filmpjes zijn geen tijdreizigers maar aandachtsgeilerds. Luister naar de inconsequenties, het gebrek aan antwoorden (die er overigens wel zijn), en de lukrake opmerkingen over de toekomst. Deze baardmans die een tekst opleest, is wel de minst geloofwaardige.

Michael Phillips, nog zo’n fake. Over 2 jaar weten we of de Derde Wereldoorlog begonnen zal zijn. #not.

Edward met het geblurde gezicht.

Zoals al vaker opgemerkt zijn de meeste breinreizigers blank, man en zijn ze angstig. Zie ook dit artikel.

Daar zit een reden achter. Iets met DNA en iets met de gevolgen van tijdreizen (op het niveau van neuronen en dendrieten). Maar ik kan daar niet meer over zeggen. Dat zou mij ook de kop kunnen kosten.

Wat tijdreizen lastig maakt, is dat andere tijden vast zitten in hun eigen hier en nu. De menselijke geest komt daar niet makkelijk uit. Tijdreizigers zelf niet, maar ook de mensen vast in hun tijd zit niet. Wie zijn tijd vooruit is, of achteruit, die wordt niet serieus genomen, of zelfs opgeknoopt. Aan de geestelijke schandpaal of aan de echte galg.

En dan nog: dat ze zelfs in hun eigen tijd niet worden geloofd, is geen voorwaarde te geloven dat iemand tijdreiziger is.

Ik ben ervaringsdeskundige. Toen ik de eerste keer terug ging, of zoals wij het in onze tijd noemen, toen ik de syncronicitijd doorbrak, had ik hetzelfde te verduren. Maar ik was toen al wat ouder dan ik nu ben. Dat maakt dat mensen mij minder snel zullen afwijzen.

Ik heb mensen als John Titor, Michael Phillips, Bryant Johnson, Alexander Smith, Håkan Nordkvist nooit ontmoet, maar als zij al tijdreiziger zijn, dan schenden zij veel, te veel regels. Zij hebben dan ook meestal slechts een keer gereisd, daarna worden ze onderworpen aan het derde protocol.

En dit? Hij is gewoon een aandachtszoeker.

Een vriend van mij heeft het wel eens juist verwoord: de menselijke geest is nog niet in staat tijdreizen te begrijpen, laat staan te bedenken, laat staan uit te vinden, laat staan te doorstaan. Niet het reizen door iemand zelf, niet het reizen door iemand anders. Tijdreizigers die zeggen dat ze uit de 22e, 23e of 24e eeuw komen zijn sowieso leugenaars. Je moet eerder in termen van millennia van millennia denken.

© Rick Ruhland 2018

De pelgrimstocht 4: als henro op Shikoku

Ik schreef eerder over mijn pelgrimstochten die me naar Schotland voerden en mij in vervoering brachten, helemaal als ik een steencirkel stond. Ook al ziet niet iedereen dat, die reizen naar Schotland, als een pelgrimstocht, het is wel degelijk een tocht waarbij contemplatie een rol speelt. Een loslaten van het hier en heden.

Menig pelgrim deed in het verleden zijn tocht uit een of meer religieuze overwegingen. Hier staat een overzicht van redenen die men kon hebben in de middeleeuwen. Veel van die redenen zijn inmiddels verdwenen of niet meer – of dan toch minder – relevant. Toch gaan nog dagelijks, wekelijks, maandelijks of jaarlijks mensen op pelgrimstocht, vanuit hun geloof: christenen naar Lourdes of Santiago de compost ella, moslims naar Mekka, hindoe’s doen de Char Dham, enzovoort en zo verder.

Ik, als beginnend boeddhist, heb meerdere opties, in meerdere landen. In 2016 was ik voor de tweede keer in Japan en opnieuw voelde ik me thuis. Dit keer was ik op Shikoku. Ik liep niet de hele route, misschien dat ik dat een andere keer nog doe. Het bezoek aan de tempels was belangrijk, maar belangrijker was de wandeling, de reis tussen die tempels. Ik liep met een vriend en tijdens die wandeling van ruim twee weken liet ik vooral het hier en nu los. De wandeling tussen de rijstvelden, door bossen van bamboe en over achterafstraatjes in dorpjes was een meditatieve bezigheid. De gesprekken met de vriend waren onze soetra’s.

Menig henro wandelt over Shikoku met als doel de tempels te bezoeken. Het gekke is: voor mij zijn die alleen interessant als richtinggevend. Niet doelgevend. Het is de reis die van belang is, niet het bezoek aan de tempel, het aansteken van wierook of het opzeggen van de sutra’s. Als ik dat zo zeg, dan besef ik: dat is mijn manier van pelgrimeren. Mijn boeddhisme: het loskomen van elke band met verplichtingen, loskomen van het lijden door de hechting aan rituelen.

Mijn loskomen van de wereld is een loskomen die vraagt om een andere omgeving. Mijn herdenken, zowel in de betekenis van denk aan iets of iemand als het opnieuw (be)denken van mijn eigen leven. Mijn mediteren tijdens het lopen waarbij gedachtes aan mooie en verdrietige ervaringen belangrijk onderdeel zijn.

En hoewel Japanse steden als Tokio en Osaka miljoenensteden zijn, is de menselijke maat in Japan overal aanwezig. Op Shikoku helemaal, als je door dorpjes loopt, tussen de rijstvelden of in een bos vol bamboe, en ook ben je geen boeddhist: je bent mens.

Voor wie meer met beeld heeft dan met tekst:

IMG_0298.jpg

IMG_0526.jpg

IMG_0548.jpg

Ik kwam vandaag op de dag af precies twee jaar geleden terug van die tocht, en nog steeds kan ik elk moment weer op reis gaan.

Om weer even in de straten van dorpen en tussen rijstvelden te wandelen.

Om te onthechten.

Sindsdien ben ik in mijn hoofd elke dag pelgrim.

© Rick Ruhland 2018

De pelgrimstocht 2

Ik heb eerder al aangegeven dat ik op pelgrimstocht ben geweest (zie De pelgrimstocht 1), omdat ik bepaalde plaatsen wilde zien. Ik had een doel, maar vooraf was vooral het voorspel van verwachtingen en nieuwsgierigheid van groot belang, de reis zelf (dus het verplaatsen naar en van dat doel) idem dito, en de napret duurt van menige tocht nog steeds voort.

Zo wilde ik sinds mijn studententijd de buitenste Hebriden (de eilanden ten westen van het Schotse vasteland) zien, met name het eiland Lewis, want daar staan de steencirkels van Callanish. Meteen na mijn afstuderen ben ik een paar weken op pelgrimstocht geweest en heb de stenen van de grootste steencirkel daar gezien. Het was een openbaring, een levensveranderende reis. De reis was de afsluiting van mijn onbekommerdheid, en de start van mijn werkende bestaan.

Nou zal menigeen vermoedelijk zeggen: ‘Dat is geen pelgrimstocht. Ik ken niemand die zo’n tocht met zo’n doel heeft gedaan. Bovendien, zo’n pelgrimstocht is niet religieus.’ Nou is dat allemaal niet waar. Ik ken wel degelijk mensen die zulke pelgrimstochten ondernemen. En religieus? Dat woord roep wrevel op. Wrevel in de zin van: moet iets perse religieus zijn? En wanneer is iets dan religieus? Als er een heilige of een god aan te pas komt? Nee. Een pelgrimstocht is niets anders dan een tocht maken om over het leven na te denken. Om iets te volbrengen. Dat mag onder invloed van een bedevaartsoord dat met geloof te maken heeft, maar het heeft veel meer te maken met het afstand nemen van het hier en nu. Dat is religie pur sang: loskomen van het aardse en hedense.

Het gaat dus om iets extreem menselijks, zoals verrijking en verdieping zoeken, of samen met andere je verwonderen, of je kippenvelmoment delen met anderen (zo ben ik lid van drie groepen op Facebook die zich met respectievelijk De Buitenste Hebriden, De Schotse Eilanden en Oude stenen van de Britse eilanden en Ierland bezig houden).

Ik ben terug geweest na die eerste keer, en ik heb inmiddels een soort van eigen bedevaart gedaan, en ik ben er nog mee bezig. Die voert langs de grotere en kleinere steencirkels van Schotland. Inmiddels heb ik een hoop van deze cirkels gezien. Een overzicht geef ik in De pelgrimstocht 3.

Ik ben nog niet klaar dus. Van de steencirkels in Aberdeenshire heb ik er nog niet een gezien. Wat een heerlijk vooruitzicht. De voorpret is allang begonnen, terwijl ik nog niet eens weet of en wanneer ik zal gaan.

© Rick Ruhland 2018

Polyphonic Singing

This brings tears to my soul. It is polyphonic singing (with some female voices singing added to the song) from Tuva,

 

So, the singing is not Mongolian, but Tuvan. There’s more to find on the internet, but this song cuts to the very deepest parts of me.

I do not have a ‘bucket list’, but maybe I have a cup list. Travelling to that part of the world (Tuva, Mongolia) is on that small list.

If you want more polyphnic music like this, search for ‘tuvan overtone singing’ on YouTube. On music streaming sevices like Spotify, search for Tuvan.

© Rick Ruhland 2018

Het einde van het jaar

De veer van een meeuw

Aan de jonge spruit van helmgras

Laat de wereld los

De wind blaast fijn zand

In neus en oren en ogen

Inadem leven, uitadem dood

De zee slaat met orkaankracht

Zilt neer op de tong

Water vloeit over de geest

En het schip,

Ach,

Het schip schuift huilend de haven uit

Eeuwige baren,

Nooit verlossing,

Van eiland naar eiland

 

© Rick Ruhland 2015

Photo Phriday: Italia in my pictures

IMG_8466IMG_8486IMG_8497IMG_8520IMG_8559IMG_8571IMG_8602IMG_8716IMG_8866IMG_8887IMG_8844

IMG_8905

IMG_8679

IMG_8949IMG_8926IMG_8988IMG_9026

Just some pictures from Liguria and Toscana, Italy. The last photo is of La Spezia, where on August 2. the annual Palio del Golfo was held. 13 boats, 4 rowers and 1 cox, twice across the golf of La Spezia. The boat carried by men in green shirts is the boat of the winning village: Fezzano. Great day with food and drinks and big fireworks in the evening.

Rest of pictures are of mountains to the west of Albenga, Varraze and Genua, Ronta, Florence, Panzano, Cinque Terre, Volterra and La Spezia

© Rick Ruhland 2015